Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılış Süreçleri (Muvazzaf-Bedelli)

0
47

1475 Sayılı İş Kanunu’nun kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesine göre “Muvazzaf askerlik dolayısıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda” işçilerin kıdem tazminatı talep hakkı doğacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, iş sözleşmesinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işçi tarafından feshedilmesi halinde, işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Askerler

İş akdinin askerlik nedeniyle bozulduğunun kabulü için fesih tarihi ile askere gitme tarihi arasında makul süre olması gerekmektedir.

Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra (askeri birliklerini savaşa hazırlamak amacıyla, arazi üzerinde yapılan geniş ölçüde savaş denemesi) veya başka bir nedenle silah altına alınan ya da herhangi bir yasadan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin sözleşmesi, işçinin işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay süre ile askıda kalacak, iki ay sonrada akit feshedilmiş sayılacaktır. Askı süresi en az iki aydır; ancak işçinin bir yılı aşan çalışmasına karşılık her tam yıl için ayrıca iki gün eklenir; ancak bu sürenin toplamı doksan günü geçemez. Askı süresinin geçmesi halinde sözleşme işveren tarafından feshedilmiş sayılacağından, işçiye kıdem tazminatı ödenir.

Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılacak olan işçi, E-Devlet üzerinden aldığı silüs belgesi ile birlikte istifasını işverene vererek çıkış sürecini başlatır. ( Herhangi bir ihbar öneli yoktur )

İşveren tarafından askerlik nedeniyle işten çıkış işlemleri gerçekleştirilir. İşçinin en az 1 yıllık çalışma süresine sahipse, kıdem tazminatı ve varsa kalan yıllık izin bakiyesi ödenir.

Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bu kişileri eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık çıplak ücret tutarında tazminat öder.

İşçinin işe başlama talebinde bulunması ve ilgili şartların olmasına karşın, işverenin işçiyi işe almaması durumunda işe iade davasına gidilememekte olup, sadece 3 aylık çıplak ücret için dava açılabilmektedir.

İşçi askere gitmek için ayrıldığı işyerine döndüğünde gitmeden önce kıdem tazminatını almış olsa dahi yıllık izin süresinin hesabı işçinin bütün kıdemi dikkate alınarak hesaplanmalıdır.

4447 sayılı işsizlik sigortası kanununa göre, işsizlik sigortası kapsamında bir iş yerinde çalışırken; çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenler hizmet akitleri öncesinde gerekli koşulları taşımaları durumunda işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlanılabileceği belirtilmiştir.

Askerden dönen işçinin, askere gitmeden önce işsizlik maaşı alma şartlarını sağlamış olması koşulu ile işsizlik maaşı almaya hak kazanabilirler. Terhis tarihinden itibaren 1 ay içerisinde başvuru şartı vardır. Gecikilen süre hakkedişten düşülecektir.

BEDELLİ ASKERLİK

26/07/2019 Tarihinde 1111 sayılı kanuna geçici bedelli askerlik maddesi eklenmiştir. Buna göre;

1 Ocak 1994 tarihi de dâhil, bu tarihten önce doğup, 15 bin TL ödeyen ve 21 gün temel askerlik eğitimi alanlar yararlanabilecektir.

Yurt dışında yaşayanlar en az 3 yıl süreyle yabancı ülkelerde bulunmak şartıyla, 2 bin Euro ödemeleri ve Millî Savunma Bakanlığı’nca verilecek uzaktan eğitimi almaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacaktır.  

İlgili madde de “Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları işyeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız ve ücretsiz izinli sayılırlar.” ifadesine yer verilmektedir.

Bu maddeden de anlaşılacağı üzere bedelli askerlerin kıdem tazminatı hak etmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi istifa etmiş sayılacaktır. Muvazzaf askerlik hizmetinde olduğu gibi bir iş akdi feshi ve akabinde kıdem tazminatı hakkı olmayacaktır.

Bedelli askerler, 21 günlük eğitimleri boyunca iş sözleşmeleri askıya alınacak, geri döndüklerinde işlerine kaldıkları yerden devam edeceklerdir. APHB eksik gün nedeni 21-Diğer ücretsiz izinler olarak bildirim yapılması gerekmektedir. Bordro sistemlerinize kimlerin bedelli askerlik yaptığının raporlanmasında kolaylık sağlanması adına, bedelli askerlik adı altında ücretsiz izin nedeni eklemenizi tavsiye ederiz.

İşveren, işçinin iş sözleşmesini bedelli askerlik hizmeti nedeniyle feshetmesi de mümkün değildir.

Bedelli askerlik süreleri için askerlik borçlanması yapılamamaktadır.

Bedelli askerlik süresince sözleşmenin askıya alınacak olması nedeniyle, kıdem, ihbar ve yıllık izne esas işe giriş tarihlerinde öteleme işlemleri işverenlerce yapılabilir.

Bedelli askerlik yapacak olanların ücretsiz izin dilekçelerinde, yol izni göz önünde bulundurduğumuzda ücretsiz izinlerin en az 17 gün en fazla 21 gün olması gerekmektedir. Daha fazla izin isteyenler için farklı bir ücretsiz izin dilekçesi alınması gerekmektedir.

Bedelli askerlik görevini tamamlayıp işe geri dönen işçilerden terhis belgelerinin istenip, özlük dosyasına eklenmesi ve bordro programındaki askerlik durumunun güncellenmesini tavsiye ederiz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen adınızı girin